Legislacja

Podsumowanie: weszły w życie w roku 2019

31 grudnia 2019

Podsumowanie: weszły w życie w roku 2019
(fot. archiwum Grupy IMAGE)

Rok 2019. Czy był dla zmian w polskim prawie o ruchu drogowym? Myślę, że to był dobry rok! Zapisał się kilkoma ważnymi decyzjami w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Problemy zostały dostrzeżone na najwyższym szczeblu. Podobnie jak inni Europejczycy mamy tzw. korytarz życia i jazdę na suwak. Teraz musimy popracować nad kulturą jazdy. Czyli świetny początek zmian. Przed nami wyzwania, przyszłe trudne zmiany w przepisach, ale też naszej świadomości.

Łącznie parlamentarzyści w 2019 r. 14-krotnie nowelizowali ustawę – Prawo o ruchu drogowym, 4-krotnie ustawę o kierujących pojazdami, 8-krotnie ustawę o transporcie drogowym, 6-krotnie ustawę o drogach publicznych. To niej niż w roku poprzedzającym. Kilka ważnych zmian takich jak chociażby nowelizacja systemu szkolenia gdzieś czeka? Jak długo jeszcze?

Już w pierwszych dniach Sejmu IX kadencji powołano komisje, zespoły i podzespoły, opracowano projekt ustawy mającej na celu obronę pieszego, rząd zapowiedział i pracuje nad szerszym zakresem tych zmian. Mamy też zmiany już obowiązujące, a tu te tak bardzo oczekiwane: obowiązek tworzenia tzw. korytarza życia i zasada jazdy na suwak. Jeszcze wiele pracy nad ich wdrożeniem i zrozumieniem, ale są i działają. Mamy także inne nowe lub doprecyzowane, już obowiązujące.

Poniżej - z rygoru objętości niniejszej publikacji - krótko o przepisach w polskim prawie, które były projektowane, procedowane i uchwalone, aby ostatecznie zacząć obowiązywać, przepisów w zakresie - ogólnie określając - ruchu drogowego. Zestawienie dotyczy wyboru tych wchodzących w życie w 2019 r., każdy numer aktu jest też aktywnym linkiem do jego pełnej, opublikowanej treści. W zestawieniu przygotowanym do publikacji na dzień 2 stycznia 2020 r. pomieszczono wykaz aktów prawnych obowiązujących z dniem 1 stycznia 2010 r.

Data wejścia w życie

Nazwa aktu/nr publikacji w Dz.U.

Zakres

28.02

(2019.163) rozporządzenie w sprawie doskonalenia techniki jazdy (równocześnie traci moc rozporządzenie poprzedzające – 2013.91

Wymagania w stosunku do podmiotu prowadzącego ośrodek doskonalenia techniki jazdy w zakresie infrastruktury technicznej, warunków lokalowych oraz wyposażenia dydaktycznego, warunki przeprowadzania zajęć, program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia instruktora techniki jazdy, zakres i warunki egzaminu dla kandydatów na instruktorów techniki jazdy, wysokość opłaty za egzamin dla kandydatów na instruktorów techniki jazdy w zależności od zakresu prowadzonego egzaminu itd.

4.3

(2019.406) rozporządzenie zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

Nowy wzór prawa jazdy. Zmiana dotyczy wykreślenia z blankietu pozycji nr 8, w której pomieszczono informację o „adresie zamieszkania właściciela posiadacza prawa jazdy”.

1.5

(2019.807) rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego

Zmianie ulegają zasady doręczania mandatów, terminy opłat oraz wzory stosowanych formularzy.

25.5

(2019.870) ustawa nowelizująca przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy - Kodeks karny

Ustawa przewidująca karę więzienia za „kręcenie” liczników (od 3 miesięcy do 5 lat). Dotyczy to zarówno zlecającego oszustwo, jak i wykonawcy, np. mechanika w warsztacie.

28.5

(2019.880) rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach

Przepisy wprowadziły one m.in. obowiązek podawania na znakach drogowych (np. tablicach szlaku drogowego, drogowskazach tablicowych) nazwy dużego zagranicznego miasta, do którego prowadzi droga, w języku polskim i w języku oryginalnym. Na znaku, obok nazwy miasta sąsiedniego państwa podawany jest również znak oznaczający to państwo w ruchu międzynarodowym. Wprowadzanie znaków dostosowanych do nowych przepisów następuje stopniowo i może potrwać do 31 grudnia 2028 r.

1.7 (oraz 1.1.2020)

(traci moc 2016.232)

(2019.1206) rozporządzenie w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

(2019.1200) w sprawie uzyskiwania uprawnień przez instruktorów i wykładowców, opłat oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, a także stawek wynagrodzenia członków komisji

Wprowadzono: ułatwienia w systemie szkolenia i egzaminowania kierowców; dzienny limit egzaminów do przeprowadzenia przez jednego egzaminatora; egzamin w wyznaczonej godzinie; egzamin na kat. AM na czterokołowcu; przepisy dot. pracy egzaminatora i wyznaczania konkretnych godzin egzaminu, ze względu na konieczność dostosowania się WORD-ów do nowych zasad, wejdą w życie od 1 stycznia 2020 r.

11.7

(2019.546) w sprawie profesjonalnej rejestracji pojazdów, stosowanych oznaczeń oraz opłat związanych z profesjonalną rejestracją pojazdów

(2019.547) w sprawie warunków produkcji i sposobu dystrybucji profesjonalnych tablic rejestracyjnych i znaków legalizacyjnych oraz trybu legalizacji profesjonalnych tablic rejestracyjnych

Nowe rozporządzenia ministra infrastruktury regulujące sprawy profesjonalnej rejestracji pojazdów. Wprowadzono nową formę czasowej rejestracji pojazdów - profesjonalną rejestrację pojazdów. Nowe regulacje uproszczają działalność przedsiębiorców, odciążą je od części obowiązków administracyjnych, będą też służyć legalnemu czasowemu użytkowaniu pojazdów w ruchu drogowym. Rozwiązania były odpowiedzią na postulaty branży motoryzacyjnej (w tym dealerów) i jednostek badawczych.

14.8

(2019.1415) rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych;

(2019.1417) rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.

W sierpniu br. przy naszych drogach pojawiły się nowe znaki drogowe D-51a oraz D-51b. Pierwszy z nich informuje o początku odcinkowej automatycznej kontroli średniej prędkości, natomiast drugi wskazuje na koniec jej obowiązywania.

29.8

(2019.1630) rozporządzenie w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego

Niewykorzystane bloczki mandatów będą mogły być używane. Przypomnijmy zmieniony wzór druku mandatu karnego obowiązuje od 1 maja 2019 r. (2019.807) Mimo tej nowej daty formularze mandatów miały obowiązywać do wyczerpania ich nakładu, jednak nie dłużej niż przez kolejne cztery miesiące. I właśnie ten czas od dziś do nie 4 a 36 miesięcy.

1.9

(2019.1659) w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (traci moc poprzedzające – 2019.1356)

W życie weszła nowelizacja rozporządzenia w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Badaniami objęto nowa grupę – kandydatów do szkoły ponadpodstawowej lub uczniów szkoły ponadpodstawowej. Wprowadzono nowy wzór orzeczenia. Ponadto uzupełniono wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań (jednostki organizacyjne służby medycyny pracy). Wprowadzono także zmiany, co do zasad określenia wysokości opłat za badania.

1.9 oraz 1.1.2020

(2019.1556) ustawa o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczą objęcia systemem monitorowania przewozu i obrotu olejów opałowych (bez względu na jego objętość w przesyłce) oraz umożliwienia podmiotom dokonującym sprzedaży i podmiotom zużywającym składania w tym systemie oświadczeń o przeznaczeniu oleju opałowego do celów opałowych. Przepisy pomieszczone w ustawie – Prawo o ruchu drogowym obowiązują z 1.1.2020 r.

5.9

(2018.1693) Przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Zmiany modyfikują wysokość opłat pobieranych w strefach płatnego parkowania. Rady gmin lub rady miast, w których liczba mieszkańców przekracza 100 tys. mogą utworzyć śródmiejskie strefy płatnego parkowania. Wysokość opłaty będzie jednak zależała od decyzji rady gminy (rady miasta) i powinna zostać poprzedzona analizą poziomu rotacji parkujących pojazdów w planowanej strefie. Ustawodawca ponadto wskazuje, że 65% kwoty pobranej od kierowców powinna zostać przeznaczona wyłącznie na finansowanie poprawy publicznego transportu zbiorowego, budowę lub przebudowę infrastruktury pieszej lub rowerowej lub zieleń i zadrzewienia w gminie.

13.9

Rozporządzenia:

(2019.1643) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie,

(2019.1642)  w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie,

(2019.1644)  w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących autostrad płatnych.

Powstały w ramach prac zmierzających do opracowania zupełnie nowej struktury przepisów techniczno-budowlanych, które docelowo zastąpią rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dla dróg. Realizowane opracowania pozwolą w perspektywie około dwóch lat na określenie nowoczesnych i jednoznacznych wymagań technicznych w drogownictwie.

28.9

(2019.1631) ustawa o szczególnych uprawnieniach osób poszkodowanych w przypadku wyczerpania sumy gwarancyjnej ustalonej na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1.1.2006 r.

Poszkodowanemu przysługuje świadczenie nawet po wyczerpaniu sumy gwarantowanej. Ustawodawca zmierzał do rozwiązania problemu wyczerpywania się sum gwarancyjnych, do wysokości których zakłady ubezpieczeń odpowiadają za szkodę, w przypadku obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego.

7.11

(2019.1466) ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym

Wdraża do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/47/UE, której przedmiotem jest drogowa kontrola techniczna pojazdów wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób, w tym system drogowych kontroli technicznych, procedury kontrolne oraz współpraca i wymiana informacji między państwami członkowskimi UE ws. stwierdzenia w pojeździe poważnych lub niebezpiecznych usterek.

7.11

(2019.2141) rozporządzenie w sprawie kontroli ruchu drogowego

Jedynie obowiązywanie przepisu dotyczącego odczytu wskazań drogomierza przesunięto na 1 stycznia 2020 r. W akcie zawarto obowiązki i uprawnienia kierowców oraz kontrolujących w trakcie kontroli na drodze. Znajdują się w nim zarówno przepisy dotychczas obowiązujące (często doprecyzowane) jak i nowe. Funkcjonariusze mogą przeprowadzać kontrole drogowe wszędzie, także w miejscach, w których zatrzymanie auta nie jest możliwe. Policyjne samochody (także te nieoznakowane) mogą stawać na zakazie parkowania i w miejscach nieoznaczonych, w określonych sytuacjach kontrolujący nie ma obowiązku okazania legitymacji; kontrolowany ma stosować się do poleceń funkcjonariusza, w przeciwnym wypadku otrzyma 500 zł mandat. Kontrolujący będą sprawdzali zapisywali w CEPiK stan licznika pojazdu.

14.11

(2019.2087) ustawa o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska

Przewidziano w nim m.inn. sporządzania co pięć lat map hałasu dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców, terenów przy głównych drogach (więcej niż 3 mln pojazdów rocznie) (pierwsze mapy mają być sporządzone do 30 czerwca 2022 r.). Jest to dostosowanie naszego prawa do regulacji unijnych. Przewidziano sankcje pieniężne dla samorządów za nieprzestrzeganie przepisów ustawy.

6.12

(2019.2202) o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym 

Przepisy dotyczące tworzenia tzw. korytarza życia i zasady tzw. jazdy na suwak. Akt doprecyzowuje znane nam zasady ruchu drogowego. Nowe przepisy zabraniają również pojazdom innym niż uprzywilejowane korzystanie z utworzonego korytarza życia. Wyjątkiem są pojazdy zarządców dróg lub pomocy drogowej biorący udzi