Legislacja

Prawo jazdy bez adresu zamieszkania?

12 grudnia 2017

Prawo jazdy bez adresu zamieszkania?
Marek Chodkiewicz, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa (fot. Jolanta Michasiewicz)

Grupa posłów w interpelacji nr 15910 pytała ministra o możliwość zmiany rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (2016.702) wydanego na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (2017.978). Wiceminister Marek Chodkiewicz odpowiada - minister rozważy rezygnację.

Posłowie wnioskują. Czy raczy Pan rozważyć możliwość zmiany przepisów by wyeliminować adres z dokumentu "prawo jazdy"? Dokładnie, powołując się na wiele interwencji zgłaszanych do biur poselskich, wnosili o wyeliminowanie adresu.

Uzasadniający przykład. W uzasadnieniu wniosku czytamy: - Obecnie przygotowany jest projekt ustawy zmieniającej ustawę o ewidencji ludności, który utrzymuje obowiązek meldunkowy. Powyższy projekt został przyjęty przez Radę Ministrów i przekazany do Sejmu RP. Zgodnie z ww. projektem ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2018 roku. Pomimo utrzymania obowiązku meldunkowego w dokumencie "dowód osobisty" nie będzie adresu, dlatego też uważam, iż tym bardziej w dokumencie "prawo jazdy" adresu również nie powinno być. To zależy tylko od rozporządzenia, które pozostaje w jurysdykcji Pana Ministra. I przywoływali konkrety: - W uzasadnieniu powyższego przedstawię jeden z przykładów, a w zasadzie problem dotyczący dotychczasowego obowiązku wymiany dokumentu „prawo jazdy” w przypadku zmiany adresu zameldowania czy zamieszkania. Jedna z moim petentek przyszła do Biura wzburzona, ponieważ jeden z urzędników kazał jej wymienić prawo jazdy tylko dlatego, że zmienił się Jej adres. Moja interesantka poczuła się zdumiona, tym bardziej, że podczas zmiany miejsca zameldowania w dowodzie osobistym nie wymagano od niej zmiany adresu, natomiast w tym samym przypadku w dokumencie "prawo jazdy" zmiana adresu jest konieczna. Zainteresowana twierdzi, że sytuacja niniejsza wynika z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 05.01.2011 r. ( Dz.U.) o kierujących pojazdami, który mówi, że osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Właściciele zatem prawa jazdy, zgodnie z niniejszym przepisem, zobowiązani są do dokonania jego wymiany w związku ze zmianą miejsca zameldowania. W ustawie o dowodach osobistych – Dz.U. 2010 Nr 167, poz.1131- ustawodawca w art. 12 pkt 1 określił dane dotyczące osoby do zamieszczenia w dowodzie osobistym i wyszczególnił: a) nazwisko, b) imię ( imiona), c) nazwisko rodowe, d) imiona rodziców, e) datę i miejsce urodzenia, f) płeć, g) wizerunek twarzy, h) numer PESEL, i) obywatelstwo; a w pkt 2 niniejszego artykułu wyszczególnił dane dotyczące dowodu osobistego: a) serię i numer dowodu osobistego, b) datę wydania, c) datę ważności, d) oznaczenie organu wydającego dowód osobisty. Przepis ten nic nie mówi o adresie, a zatem nie jest on wymagany, mimo to, że też identyfikuje osobę. Zainteresowana uważa, że jeżeli adresu nie ma w dowodzie osobistym to i nie powinno być na dokumencie prawo jazdy. Zainteresowana, bazując dalej na już wspominanej ustawie o dowodach osobistych, przytacza art. 4 ust. 1, w którym ustawodawca informuje, że: dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość i obywatelstwo polskie osoby na terytorium Rzeczypospolitej oraz innych państw członkowskich Unii Europejskiej, państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego nienależących do Unii Europejskiej oraz państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, których obywatele mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi oraz na podstawie jednostronnych decyzji innych państw, uznających ten dokument za wystarczający do przekraczania ich granic. Art. 5 ust. 1 wskazuje, że prawo do posiadania dowodu osobistego przysługuje każdemu obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej, a ust. 2 niniejszego artykułu zobowiązuje pełnoletniego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej zamieszkującego na jej terytorium do posiadania dowodu osobistego. Z tych dwóch zapisów wynika, że jest to bardzo ważny dokument – kontynuuje rozmówczyni. Rozmówczyni przywołuje też decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z 3.8.2004 r., Nr GI-DEC-DS.-157/04, który stoi na straży przestrzegania ustawy ochrony danych osobowych, że m. in. prawo jazdy to dokument zawierający wprawdzie dane o osobie, która jest jego posiadaczem, jednak nie ma charakteru dokumentu stwierdzającego tożsamość, a jedynie potwierdza określone uprawnienia tejże osoby, dlatego też za dokument tożsamości nie jest uznawany. W związku z tą informacją nasuwa się pytanie: skoro prawo jazdy nie zaświadcza o tożsamości i nie każdy może posługiwać się tym dokumentem ze względu na brak obowiązku jego nabywania w przeciwieństwie do dowodu osobistego, to dlaczego tak istotna informacja, jaką adres zawiera, nie znajduje się w dowodzie osobistym a w prawie jazdy musi być. Wskazanym byłoby, naszym zdaniem, wykluczyć tą informację także w dokumencie „prawo jazdy”.

Minister odpowiada. Odpowiedzi udzielił podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa Marek Chodkiewicz. Po pierwsze poinformował o obowiązującym stanie prawnym: - Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz rozporządzeń Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami oraz z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami dokument prawa jazdy wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o ten dokument, a w dokumencie prawa jazdy zamieszcza się adres zamieszkania tej osoby. Umieszczenie tych danych w dokumencie prawa jazdy dotychczas jest niezbędne dla organów egzekwujących prawo zarówno krajowych jak i zagranicznych. Jednak należy zauważyć, że obecnie trwają końcowe prace nad wdrożeniem systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPIK 2.0.). Wdrożenie systemu ewidencji kierowców w sposób pozwalający służbom kontrolnym na dostęp do wszelkich danych posiadacze prawa jazdy „online” jest planowane na 4 czerwiec 2018 r.

Jednak w konkluzji swojej odpowiedzi potwierdził, iż Minister Infrastruktury i Budownictwa rozważy rezygnację z umieszczania adresu miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy po uruchomieniu systemu ww. systemu ewidencji kierowców. Data 4 czerwca 2018 r. staje się prawie magiczna. (jm)