Legislacja

Rowerzyści - bez zmiany regulacji

21 sierpnia 2020

Rowerzyści - bez zmiany regulacji
(fot. Jolanta Michasiewicz)

Grupa posłów złożyła interpelacje w sprawie bezpieczeństwa rowerzystów. W imieniu adresata – ministra infrastruktury odpowiedział sekretarz stanu Andrzej Bittel. Obowiązujące regulacje uznał za wystarczające.

Wypadki drogowe z udziałem rowerzystów. - Co roku na polskich drogach rowerzyści są uczestnikami kilku tysięcy wypadków drogowych. I tak:

- w roku 2017 zarejestrowano 4212 wypadków z udziałem rowerzystów, z czego śmierć poniosło 220 rowerzystów. Wskutek nieprawidłowego manewru wyprzedzania i omijania rowerzystów przez innych uczestników ruchu drogowego, ucierpiało 357 rowerzystów, a wskutek niezachowania przez kierowców innych pojazdów bezpiecznej odległości względem rowerzystów, obrażenia odniosły 84 osoby;

- w roku 2018 zarejestrowano 4712 wypadków z udziałem rowerzystów, z czego śmierć poniosło 286 rowerzystów. Wskutek nieprawidłowego manewru wyprzedzania i omijania rowerzystów przez innych uczestników ruchu drogowego, ucierpiało 358 rowerzystów, a wskutek niezachowania przez kierowców innych pojazdów bezpiecznej odległości względem rowerzystów, obrażenia odniosło 90 osób;

- w roku 2019 zarejestrowano 4426 wypadków z udziałem rowerzystów, z czego śmierć poniosło 258 rowerzystów. Wskutek nieprawidłowego manewru wyprzedzania i omijania rowerzystów przez innych uczestników ruchu drogowego, ucierpiało 323 rowerzystów, a wskutek niezachowania przez kierowców innych pojazdów bezpiecznej odległości względem rowerzystów, obrażenia odniosło 99 osób.

Posłowie pytają ministra resort odpowiedział:

- Czy planowanie jest wprowadzenie rozwiązań, które nałożą na rowerzystów obowiązek jazdy w kaskach i z oświetleniem w warunkach słabej widoczności? Jeśli tak, czy Pan Minister przewiduje współfinansowanie z budżetu państwa zakupu takiego wyposażenia dla uboższych rowerzystów?

Resort w sprawie obowiązkowych kasków: - Należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.) nie zawierają obowiązku używania kasków ochronnych przez kierujących rowerami. W przyjętym przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Programie realizacyjnym na lata 2018-2019 umieszczone zostało zadanie: „Analiza powszechnej dostępności do szkolenia i egzaminu na kartę rowerową oraz wprowadzenia obowiązku stosowania kasków rowerowych u dzieci do wieku zakończenia szkoły podstawowej”. Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego podjęła próbę dokonania analizy skali dostępności do szkolenia i ilości egzaminów oraz wydanych kart rowerowych. Napotkano trudności z uzyskaniem pełnych danych od podmiotów realizujących tego typu zadania lub były one szczątkowe. W związku z brakiem możliwości dostępu do pełnych danych, które mogłyby stanowić rzetelną dalszą podstawę analizy problemu w skali makro zadanie zostało zawieszone. Co za tym idzie obecnie Ministerstwo Infrastruktury nie prowadzi działań zmierzających do wprowadzenia obowiązku stosowania kasków rowerowych. W trosce o poprawę bezpieczeństwa rowerzystów w ruchu drogowym prowadzone są jednak liczne akcje edukacyjne propagujące używanie kasków ochronnych oraz elementów odblaskowych przez rowerzystów.

Resort w sprawie obowiązkowego używania oświetlenia: - Ponadto, odnosząc się do kwestii obowiązkowego używania przez kierującego rowerem oświetlenia w warunkach słabej widoczności, uprzejmie informuję Panią Marszałek, że przedmiotowa problematyka została uregulowana w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Oddział 8 „Ostrzeganie oraz jazda w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza”). - Zgodnie z art. 30 ust. 1 przywołanej ustawy, kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność w czasie jazdy w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza, spowodowanej mgłą, opadami atmosferycznymi lub innymi przyczynami, a ponadto: 1) kierujący pojazdem silnikowym jest obowiązany: a) włączyć światła mijania lub przeciwmgłowe przednie albo oba te światła jednocześnie, b) poza obszarem zabudowanym podczas mgły dawać krótkotrwałe sygnały dźwiękowe w czasie wyprzedzania lub omijania; 2) kierujący innym pojazdem niż pojazd, o którym mowa w pkt 1, jest obowiązany: a) włączyć światła, w które pojazd jest wyposażony, b) korzystać z pobocza drogi, a jeżeli nie jest to możliwe, jechać jak najbliżej krawędzi jezdni i nie wyprzedzać innego pojazdu. Ponadto, na podstawie art. 51 ust. 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kierujący pojazdem, który nie jest wyposażony w światła mijania, drogowe lub światła do jazdy dziennej, w czasie od zmierzchu do świtu lub w tunelu jest obowiązany używać świateł stanowiących obowiązkowe wyposażenie pojazdu. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w obecnym stanie prawnym kierujący rowerem zarówno w okresie od zmierzchu do świtu, jak i w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza, jest obowiązany korzystać z oświetlenia stanowiącego obowiązkowe wyposażenie roweru.

- Czy planowana jest nowelizacja art. 24 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym poprzez zmianę wymaganego dystansu przy wymijaniu/omijaniu rowerzystów z 1 m do 1,5 m dystansu? Warto wspomnieć, że odległość 1,5 m to minimalna odległość, która pozwala na utrzymanie bezpieczeństwa i komfortu jazdy zarówno kierowców jak i rowerzystów.

Resort w sprawie wymaganego dystansu: - W nawiązaniu do pytania dotyczącego nowelizacji art. 24 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym poprzez zmianę wymaganego odstępu od wyprzedzanego roweru z 1 m do 1,5 m, uprzejmie informuję, że przepis ten nakłada na kierującego pojazdem obowiązek zachowania szczególnej ostrożności, a zwłaszcza bezpiecznego odstępu od wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu. W razie wyprzedzania roweru, wózka rowerowego, motoroweru, motocykla lub kolumny pieszych odstęp ten nie może być mniejszy niż 1 m. W praktyce, to kierujący wykonujący manewr wyprzedania, uwzględniając szereg czynników, takich jak np. stan nawierzchni drogi, warunki atmosferyczne, jak również prędkość, z jaką się porusza, powinien indywidualnie oszacować odległość, jaką musi zachować od wyprzedzanego pojazdu lub uczestnika ruchu, aby nie stworzyć zagrożenia.

Ustawodawca, określił minimalny odstęp od wyprzedzanego roweru, wózka rowerowego, motoroweru, motocykla lub kolumny pieszych, który nie może być mniejszy niż 1m. Powyższe nie oznacza jednak, że kierujący pojazdem, zachowując w takim przypadku minimalny odstęp, zwolniony jest z obowiązku zachowania jednocześnie bezpiecznego odstępu. Nie można bowiem wykluczyć, iż w szczególnej sytuacji, np.: kierując pojazdem podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych, na drodze o złym stanie nawierzchni, wymuszającej na kierującym jednośladem omijanie występujących nierówności, zachowanie minimalnego jednometrowego odstępu może okazać się niewystarczające, aby bezpiecznie wyprzedzić pojazd lub uczestnika ruchu. Z drugiej strony, zachowanie minimalnego odstępu, o którym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przy utrzymaniu stabilnego toru ruchu np. przez rowerzystę, pozwala na bezpieczne wykonanie przedmiotowego manewru, bez stwarzania przy tym zagrożenia dla wyprzedzanych uczestników ruchu. W mojej ocenie, nowelizacja przywołanego przepisu i zwiększenie minimalnego odstępu z 1 m do 1,5 m, nie rozwiąże problemu zapewnienia bezpieczeństwa kierującemu rowerem. Wymaga podkreślenia, że przyczyną występowania niebezpiecznych sytuacji na drodze nie jest regulacja prawna określająca minimalny odstęp podczas wykonywania manewru wyprzedzania, lecz fakt nieprzestrzegania przez kierujących pojazdami obowiązujących przepisów prawa. Należy zwrócić uwagę, że ocena prawidłowości zachowań kierujących pojazdami oraz sankcjonowanie nieprzestrzegania przez nich przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, należy do uprawnionych organów kontroli ruchu drogowego (Policja, Inspekcja Transportu Drogowego).

Ustawodawca, określił minimalny odstęp od wyprzedzanego roweru, wózka rowerowego, motoroweru, motocykla lub kolumny pieszych, który nie może być mniejszy niż 1m. Powyższe nie oznacza jednak, że kierujący pojazdem, zachowując w takim przypadku minimalny odstęp, zwolniony jest z obowiązku zachowania jednocześnie bezpiecznego odstępu. Nie można bowiem wykluczyć, iż w szczególnej sytuacji, np.: kierując pojazdem podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych, na drodze o złym stanie nawierzchni, wymuszającej na kierującym jednośladem omijanie występujących nierówności, zachowanie minimalnego jednometrowego odstępu może okazać się niewystarczające, aby bezpiecznie wyprzedzić pojazd lub uczestnika ruchu. Z drugiej strony, zachowanie minimalnego odstępu, o którym mowa w art. 24 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przy utrzymaniu stabilnego toru ruchu np. przez rowerzystę, pozwala na bezpieczne wykonanie przedmiotowego manewru, bez stwarzania przy tym zagrożenia dla wyprzedzanych uczestników ruchu. W mojej ocenie, nowelizacja przywołanego przepisu i zwiększenie minimalnego odstępu z 1 m do 1,5 m, nie rozwiąże problemu zapewnienia bezpieczeństwa kierującemu rowerem. Wymaga podkreślenia, że przyczyną występowania niebezpiecznych sytuacji na drodze nie jest regulacja prawna określająca minimalny odstęp podczas wykonywania manewru wyprzedzania, lecz fakt nieprzestrzegania przez kierujących pojazdami obowiązujących przepisów prawa. Należy zwrócić uwagę, że ocena prawidłowości zachowań kierujących pojazdami oraz sankcjonowanie nieprzestrzegania przez nich przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, należy do uprawnionych organów kontroli ruchu drogowego (Policja, Inspekcja Transportu Drogowego).

Podsumowując podkreślmy, iż resort infrastruktury nie prowadzi działań zmierzających do wprowadzenia obowiązku stosowania kasków rowerowych; natomiast problematyka obowiązkowego używania przez kierującego rowerem oświetlenia w warunkach słabej widoczności, została uregulowana w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym; resort nie przewiduje także zwiększenia minimalnego odstępu podczas wyprzedzania rowerzystów. (jm)