Pytanie: Dwa tygodnie temu miałem kolizję. Jak obliczyć kwotę i jakie dokumenty przedstawić, aby uzyskać odszkodowanie z tytułu nieosiągniętych zysków w czasie, gdy auto będzie naprawiane? Dwa tygodnie temu miałem kolizję, nie z mojej winy. Ubezpieczyciel ma wypłacić odszkodowanie w postaci różnicy między wartością pojazdu przed szkodą i po szkodzie, pomniejszoną o VAT. Koszt naprawy przekracza wartość auta. Czy mogę domagać się od ubezpieczyciela, aby zabrał samochód i wypłacił całość odszkodowania? A jeśli nie, to czy będę mógł odliczyć VAT od kosztów naprawy? Jak obliczyć kwotę i jakie dokumenty przedstawić, aby uzyskać odszkodowanie z tytułu nieosiągniętych zysków w czasie, gdy auto będzie naprawiane?
Odpowiedź: - W polskim prawie nie ma przepisów mówiących o tym, że ubezpieczyciel w przypadku uznania tzw. szkody całkowitej ma obowiązek zabrać uszkodzony pojazd i wypłacić poszkodowanemu jego pełną wartość. W takich przypadkach poszkodowany sprzedaje pojazd na rynku wtórnym we własnym zakresie. Oczywiście, są towarzystwa ubezpieczeniowe posiadające platformy internetowe uszkodzonych pojazdów i zdarza się, że gdy zgłasza się kupiec, zabierają pojazd i wypłacają poszkodowanemu pełną kwotę, ale jest to ich dobra wola. Kwestię tę reguluje art. 363. § 1 kc: “Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu”.
Jeśli poszkodowany podejmie decyzję o naprawie pojazdu, musi liczyć się z faktem, że robi to na własne ryzyko. Ubezpieczyciel nie jest zobowiązany do pokrywania kosztów naprawy ponad kwotę wypłaconą, wynikającą z ustalonych wartości pojazdu przed wypadkiem i po wypadku. W takiej sytuacji można żądać zwrotu VAT-u na podstawie oryginału faktur od urzędu skarbowego.
Jeśli zaś chodzi o odszkodowanie z tytułu utraconych przychodów, to w tym konkretnym przypadku zostanie ono wypłacone tylko za hipotetyczny okres od dnia zdarzenia do momentu hipotetycznej jego sprzedaży, nie można natomiast liczyć, że ubezpieczyciel uzna okres naprawy pojazdu. Dokumenty, jakie musi złożyć właściciel auta, aby uzyskać od ubezpieczyciela odszkodowanie z tytułu utraconych przychodów, zależą od charakteru i formy prowadzonej działalności. Zazwyczaj są to dokumenty rejestrowe i PIT-y poprzedzające analogiczny okres sprzed wypadku i bezpośrednio po nim, uwzględniające koszty stałe itd. Wyliczenie wysokości odszkodowania dokonuje się zazwyczaj na zasadzie porównania. Należy też wykazać, że pojazd służy do działalności gospodarczej.
Odpowiedzi udzielił: Maciej Skorek, broker ubezpieczeniowy
