Legislacja

Resort szczegółowo w sprawie rozwiązań systemowych

24 listopada 2021

Resort szczegółowo w sprawie rozwiązań systemowych
(fot. PEXELS)

Posłanka Joanna Fabisiak skierowała do prezesa Rady Ministrów interpelację w sprawie wypracowania systemowych rozwiązań, powodujących skuteczne zmniejszenie liczby kierowców prowadzących pojazdy pod wpływem alkoholu. Dziś przywołujemy obszerną informację dokonaną przez Rafała Webera, w imieniu resortu infrastruktury.

- Wielka liczba wypadków spowodowanych przez pijanych kierowców doprowadza do ludzkich dramatów, a także obciąża finansowo społeczeństwo. Jednocześnie rząd nie podejmuje działań, które mogłyby skutecznie zapobiegać takim przypadkom. Samo zaostrzenie kar nie rozwiązuje problemu, gdyż trzeba zmienić świadomość społeczną. (…) Jakie systemowe rozwiązania zamierza wprowadzić rząd, aby zmniejszyć liczbę kierowców prowadzących pod wpływem alkoholu? - pytała w swojej interpelacji poselskiej Joanna Fabisiak [kliknij]. Odpowiedzi udzielił Rafał Weber, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury [kliknij].

Kiedy, wobec stanowiska NIK zawartego w Megainformacji o bezpieczeństwie ruchu drogowego z 16 lipca br. i dowodów na wpływ edukacji na zachowania kierowców, nastąpią zmiany w szkoleniach osób ubiegających się o prawo jazdy? Resort w odpowiedzi informuje - cytujemy: - Jedną z wewnętrznych jednostek organizacyjnych ministra właściwego do spraw transportu jest Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Sekretariat ten jako jednostka wykonująca zadania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (KRBRD), zgodnie z art. 140f ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, realizuje m.in. szereg zadań z zakresu edukacji publicznej w celu podniesienia świadomości prawnej obywateli głównie z wykorzystaniem środków masowego przekazu do prowadzenia kampanii społecznych, w tym także zadań edukacyjnych dotyczących problematyki wpływu alkoholu na organizm i ryzyka wystąpienia szkód na skutek kierowania pojazdami pod jego wpływem. Należy jednak wskazać, że działania tego typu wymagają znacznych środków finansowych, zatem realizowane są w miarę dostępnego corocznie budżetu na ten cel. W każdym przypadku w pierwszej kolejności realizowane są jednak zadania edukacyjne w zakresie zidentyfikowanych w danym okresie głównych przyczyn zdarzeń drogowych, wskazanych m.in. w corocznych sprawozdaniach pn. „Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w (danym) r.” Sprawozdania te są przyjmowane przez Radę Ministrów, Parlament RP oraz przekazywane do Prezydenta RP. Dotychczas wskazywane priorytety interwencji wskazywane przez KRBRD w kolejnych sprawozdaniach nie budziły zastrzeżeń ze strony najwyższych organów Państwa, co potwierdziło ich przyjęcie. Zakładając konieczność koncentracji na najistotniejszych problemach i mając na uwadze analizy danych odnośnie stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce w ostatnich latach stanowiące, że: - liczba pieszych, którzy ponieśli śmierć w wypadkach drogowych stanowiła ok. 1/3 wszystkich ofiar tych wypadków, - niedostosowanie prędkości było jedną z najczęstszych przyczyn wypadków ze skutkiem śmiertelnym; wyznaczone zostały priorytetowe obszary interwencji w ramach kolejnych Programów Realizacyjnych do Narodowego Programu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2013-2020, tj. ochrona pieszych i zarządzanie prędkością. Aktualnie działania edukacyjne prowadzone głównie w zakresie propagowania nowych zasad ruchu drogowego obowiązujących od 1 czerwca 2021 r. w relacjach pieszy – kierujący pojazdem i zachowania bezpiecznych odległości między pojazdami. Ostatnia duża kampania społeczna dotycząca problematyki alkoholowej prowadzona była w 2015 r., a kolejne zostaną zaplanowane do realizacji w miarę dostępnych w SKR środków finansowych. Ponadto w oczekującej na publikację ustawie z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, zostały wprowadzone przepisy upraszczające procedury urzędów w kierowaniu kierujących pod wpływem alkoholu na badania lekarskie i psychologiczne. Na ich podstawie został dodany art. 98a oraz zmieniony art. 99 w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (art. 4 pkt 29 i 30 ww. ustawy). Dzięki tej zmianie ograniczono nadmiar czynności administracyjnych wykonywanych przez organy samorządowe w związku z postępowaniami dotyczącymi kierowców, którzy kierowali pojazdami pod wpływem alkoholu. Zgodnie z wcześniejszymi przepisami, osoba kierująca pojazdem pod wpływem alkoholu, wobec której sąd orzekł zakaz kierowania pojazdami, miała cofane uprawnienia do kierowania pojazdami. Dodatkowo starosta wydawał skierowania na badania lekarskie i psychologiczne oraz na kurs reedukacyjny. Skierowania te były wydawane w formie decyzji administracyjnych i podlegały zaskarżeniu, pomimo że przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami jednoznacznie wskazują, iż ww. osoby są obowiązane odbyć te badania czy uczestniczyć w kursach. Przyjęta praktyka powodowała także, że osoby, które mają cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami, nie mają motywacji do odbywania badań lekarskich w terminach wskazanych w skierowaniach i ww. ustawie (odpowiednio 1 miesiąc i 3 miesiące). Niedostarczenie badań skutkowało wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, ale mając na względzie, że uprawnienia do kierowania pojazdami zostały już cofnięte, to ich zatrzymanie jest już bezprzedmiotowe. Przedstawiona zmiana służy uproszczeniu tej procedury przez rezygnację ze skierowań w formie decyzji administracyjnej. Informację o obowiązku poddania się badaniom czy odbycia szkoleń starosta wyśle do osoby zainteresowanej lub umieści na decyzji o cofnięciu uprawnień. Stosowne orzeczenia lekarskie i zaświadczenia osoba będzie musiała dostarczyć dopiero ubiegając się o przywrócenie cofniętych uprawnień.

Kiedy program ww. szkoleń zostanie rozbudowany tak, by kandydaci zyskiwali dokładną wiedzę o działaniu alkoholu na ludzki organizm (m.in. na procesy poznawcze, czas reakcji, sprawność manualną, o tym jaka ilość alkoholu powoduje takie reakcje i jak długo ów wpływ się utrzymuje)? Kiedy nastąpią zmiany w egzaminach na prawo jazdy tak, by kandydat musiał udowodnić nabycie szczegółowej wiedzy z tego zakresu? Zdaję sobie sprawę, że podniesie to koszt kursów, ale zwiększy się świadomość przyszłych kierowców i w efekcie bezpieczeństwo na drogach. Czy rząd zdecyduje się na wprowadzenie takich uregulowań prawnych, które wymuszą na telewizji publicznej prowadzenie kampanii społecznych na temat szkodliwości picia alkoholu przez kierowców? Resort w odpowiedzi informuje - cytujemy: - Aktualnie obowiązujące regulacje zawarte w: - rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r. w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców (Dz. U. z 2018 r. poz. 1885), oraz - rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy (Dz. U z 2017 r. poz. 151) zawierają już w swoich programach nauczania tematy poświęcone m.in. spostrzeganiu, oceny sytuacji i podejmowaniu decyzji, szczególnie w zakresie czasu reakcji oraz zmian w zachowaniu za kierownicą, spowodowanych wpływem alkoholu, leków i produktów leczniczych, stanem świadomości i zmęczeniem. W związku z tym, że tematy związane ze szkodliwym działaniem alkoholu na ludzki organizm od dawna zawarte są w programach nauczania dla kandydatów na kierowców, dlatego pytania z tego zakresu również od dawna są stosowane na egzaminach państwowych dla kandydatów na kierowców.

Czy rząd zdecyduje się na wprowadzenie takich uregulowań prawnych, które wymuszą na telewizji publicznej prowadzenie kampanii społecznych na temat szkodliwości picia alkoholu przez kierowców? Resort w odpowiedzi informuje - cytujemy: - Uprzejmie informuję, iż już obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2020 r. poz. 805) w art. 21 ust. 1 określającym misję publiczną publicznej radiofonii i telewizji, wskazują, że media publiczne zobowiązane są do oferowania społeczeństwu programów i innych usług w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu. Kampanie społeczne jako działania nakierowane na wzrost wiedzy, zmianę myślenia czy zachowania wobec określonego problemu należy zakwalifikować jako jedną z form oferowania społeczeństwu informacji oraz edukacji. Jednocześnie jednostki publicznej radiofonii i telewizji stwarzają organizacjom pożytku publicznego, o których mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2019 r. poz. 688, 1570 i 2020 oraz z 2020 r. poz. 284), możliwość nieodpłatnego informowania o prowadzonej przez te organizacje działalności nieodpłatnej (art. 23 ustawy o radiofonii i telewizji). Tym samym organizacje społeczne mają zagwarantowaną możliwość dotarcia ze swoim przekazem do szerokiego grona społeczeństwa. Konkretyzacji obowiązku nadawców publicznych z art. 23a ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji służy wydane na podstawie art. 23a ust. 3 rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 29 kwietnia 2011 r. w sprawie trybu postępowania związanego z nieodpłatnym informowaniem w programach jednostek publicznej radiofonii i telewizji o prowadzonej przez organizacje pożytku publicznego nieodpłatnej działalności pożytku publicznego (Dz.U. Nr 109, poz. 638 ze zm.). Audycje informujące o takiej działalności mają być rozpowszechniane przez TVP w jednym, wybranym przez nią programie ogólnokrajowym oraz w jej programach regionalnych, przez Polskie Radio – w jednym wybranym przez nie programie ogólnokrajowym oraz przez spółki radiofonii regionalnej – w ich programach regionalnych (§ 2 ust. 1). Nadawcy publiczni w audycjach tych mają obowiązek „uwzględniać różnorodność zadań publicznych” określonych w art. 4 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz ich znaczenie dla społeczności (§ 2 ust. 2). Rozporządzenie rozróżnia w § 2 ust. 3 trzy rodzaje audycji informujących o nieodpłatnej działalności organizacji pożytku publicznego: 1) audycje przygotowane przez nadawcę publicznego, w szczególności w formach audycji informacyjnych, publicystycznych i dokumentalnych; 2) audycje przygotowane przez nadawcę publicznego informujące o możliwości i zasadach przekazywania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych organizacjom pożytku publicznego, a rozpowszechniane w okresie od 1 stycznia do 30 kwietnia; 3) audycje prezentujące kampanie społeczne, dostarczone nadawcy publicznemu przez organizacje pożytku publicznego. Mając na względzie wyżej przedstawione przepisy prawa, należy stwierdzić, iż obecnie obowiązują regulacje zapewniają telewizji publicznej możliwość oferowania audycji prezentujących kampanie społeczne. Jednakże z uwagi na fakt, iż nadawca, w tym nadawca publiczny samodzielnie kształtuje program (art. 13 ustawy o radiofonii i telewizji), tematyka kampanii społecznych prezentowanych w telewizji publicznej pozostawiona jest do decyzji tego nadawcy.

Kiedy z telewizji publicznej znikną reklamy piwa? Resort w odpowiedzi informuje - cytujemy: - Uprzejmie informuję, iż zgodnie z art. 16b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zakazane jest nadawanie przekazu handlowego napojów alkoholowych, w zakresie regulowanym przez ustawę z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2277). Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w art. 13¹ wskazuje na warunki jakie musi spełniać reklama piwa. Reklama piwa, mimo, że co do zasady dozwolona, nie może jednak łączyć alkoholu ze sprawnością fizyczną bądź kierowaniem pojazdami. Nie może ona pokazywać związku między spożywaniem piwa a pozytywnymi skutkami tego spożycia. Jednocześnie zakazana jest reklama piwa w telewizji, radiu, kinie i teatrze między godziną 6.00 a 20.00. Dodatkowo zauważyć należy, iż przepisy dotyczące zakazu napojów alkoholowych dotyczą wszystkich nadawców, tj. nadawców publicznych oraz prywatnych.

Kiedy zostanie wprowadzony zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych? Resort w odpowiedzi informuje - cytujemy: - Ministerstwo Infrastruktury wraz z Ministerstwem Rozwoju i Technologii nie prowadzi obecnie żadnych prac legislacyjnych w zakresie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych na stacjach paliw. (jm)