Pytanie: Niedawno zmarł mój ojciec. Miał na siebie zarejestrowane dwa samochody, które wraz z rodziną chcemy sprzedać. Za życia ojciec przekazał samochody w darowiźnie matce. Słyszałem, że darowizna jest nieskuteczna. Jak szybko sprzedać samochody?
Odpowiedź: Rozwiązanie problemu czytelnika zależy od sytuacji majątkowej jego rodziców - komentuje dziennik “Rzeczpospolita” i dalej czytamy: Czytelnik nie powinien mieć problemu ze sprzedażą samochodów, jeśli przed darowizną należały do majątku odrębnego ojca (np. ojciec kupił je przed małżeństwem, lub otrzymał w darowiźnie, odziedziczył w spadku). W takiej sytuacji mógł dowolnie rozporządzać prawem własności, np. przekazać samochody w darowiźnie. W takiej sytuacji w umowie sprzedaży samochodów jako sprzedającego/właściciela należałoby wpisać matkę (mimo że w dowodzie rejestracyjnym widnieją jeszcze dane ojca i auta nie zostały jeszcze przerejestrowane na matkę). Ważne, żeby do umowy załączyć kopię dokumentu potwierdzającego prawo własności, tj. umowę darowizny, która została zawarta pomiędzy małżonkami.
Jeżeli ojciec nabył samochody w trakcie małżeństwa, to weszły one do majątku wspólnego małżonków. W takiej sytuacji każdy z małżonków był współwłaścicielem pojazdów, mimo że były one zarejestrowane tylko na jednego z nich. Darowizna przedmiotów majątku wspólnego między małżonkami jest nieskuteczna. Małżonek nie może darować współmałżonkowi udziału w majątku wspólnym. Zgodnie z art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Aby taka darowizna mogła być możliwa, małżonkowie musieliby wcześniej znieść wspólność ustawową np. w drodze umowy lub orzeczenia sądu (art. 47 k.r.o.).
Jeśli darowizna nie była skuteczna, to po śmierci ojca samochody weszły do masy spadkowej. Po sądowym stwierdzeniu nabycia spadku prawo własności do nich przysługuje zarówno żonie zmarłego, jak i jego dzieciom.
W tej sytuacji, aby sprzedać samochód, zgodę musieliby wyrazić wszyscy współwłaściciele. W umowie sprzedaży należałoby wymienić ich wszystkich, lub ustanowić pełnomocnika do sprzedaży (np. matkę). Załącznikiem do umowy, potwierdzającym prawo własności byłaby kopia sądowego stwierdzenia nabycia spadku.
