Legislacja

Nieprawidłowości w transporcie drewna

29 czerwca 2020

Nieprawidłowości w transporcie drewna
(fot. Jolanta Michasiewicz)

Grupa posłów złożyła interpelacją w sprawie nieprawidłowości w transporcie drewna. Adresatami były resorty infrastruktury, rozwoju i środowiska. Wskazano, iż od roku 2018 r. Najwyższa Izba Kontroli wskazywała na nieprawidłowości związane z transportem drewna. A precyzyjniej, iż obowiązujące przepisy nie dają efektywnych możliwości eliminowania z ruchu drogowego pojazdów przeciążonych, zagrażających bezpieczeństwu oraz degradujących infrastrukturę drogową. Co odpowiedział przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury?

Przeciążenia i zaniżone przeliczniki gęstości drewna. Wskazano, iż w transportach drewna przeciążenia sięgały 40-50% dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów a wynikają z zaniżonych przeliczników gęstości surowca drzewnego określonych w rozporządzeniu ministra środowiska i gospodarki w sprawie gęstości drewna. Problemem także jest posiadanie przez przewoźników kilku dokumentów przewozowych, które zaniżały gęstość przewożonego drewna. Skala problemu ma być ogromna – dotyczyć 90% przewożonych ładunków. - Bez wątpienia taka sytuacja nie tylko w bardziej niekontrolowany sposób niszczy polskie drogi oraz nie rekompensuje wystarczająco strat z tym związanych, ale przede wszystkim stanowi to śmiertelne niebezpieczeństwo dla uczestników ruchu drogowego. Beneficjentem zaś są bez wątpienia duże zakłady odbierające drewno, które ponoszą niższe koszty transportu – oceniają posłowie. Postawiono ważne pytania: Czy planujecie Państwo wprowadzić do ustawy Prawo o ruchu drogowym definicję legalną drewna, co wyeliminuje nieprawidłowe rozszerzanie przepisu art. 61 ust. 15 na ładunki, które faktycznie surowcem drzewnym nie są? Czy dokonają Państwo urealnienia przepisów regulujących gęstość drewna, tak aby inspektorzy transportu drogowego mogli prawidłowo określać realną masę pojazdów? Jak planujecie Państwo wyeliminować problem posługiwania się przez przewoźników kilkoma dokumentami przewozowymi, które pozwalają unikać negatywnych skutków prowadzonych kontroli? Jakie prace prowadzone są w Państwa resortach celem eliminacji wskazywanego w interpelacji problemu?

Ustawa – Prawo o ruchu drogowym. Minister Rafał Weber informuje, iż - zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 15 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, z późn. zm.), przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. Natomiast ust. 16 w art. 61 tej ustawy stanowi, że: „Minister właściwy do spraw środowiska i minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu określą, w drodze rozporządzenia, gęstość drewna, uwzględniając w szczególności gatunki drewna mające zastosowanie w przemyśle i budownictwie, jego rodzaj i postać, w jakiej jest ono przewożone, mając na uwadze potrzebę ustalenia masy przewożonego drewna w celu uniknięcia przekroczenia nacisków osi pojazdów i ograniczenia negatywnego wpływu na stan techniczny dróg.”.

Rozporządzenie ministra środowiska. Wspomniane rozporządzenie zostało wydane - rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536). Działania legislacyjne w zakresie określenia gęstości drewna wydaje minister do spraw środowiska i właściwy minister do spraw gospodarki. - Podkreślenia wymaga fakt, iż rozporządzenie Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki w sprawie określenia gęstości drewna ─ wydane na podstawie art. 61 ust. 16 ustawy Prawo o ruchu drogowym ─ nie realizuje w sposób wystarczający celu określonego w treści upoważnienia ustawowego do jego wydania. Mając na uwadze obecne brzmienie przepisów rozporządzenia w sprawie określenia gęstości drewna, jak również upoważnienie zawarte w art. 61 ust. 16 ustawy ─ Prawo o ruchu drogowym, oraz w związku z informacją o wynikach kontroli, wystąpiłem pismem nr DTD.2.4401.131.2018.MK.2 z dnia 26 czerwca 2018 r. do Ministra Środowiska i Ministra Przedsiębiorczości i Technologii o podjęcie inicjatywy legislacyjnej w zakresie znowelizowania rozporządzenia w sprawie określenia gęstości drewna, tak aby przepisy tego rozporządzenia pozwalały na bardziej precyzyjne określanie masy przewożonego drewna, a w konsekwencji na skuteczniejsze ograniczenie negatywnego wpływu przekroczeń nacisków osi pojazdów na stan techniczny dróg.

Kilka dokumentów przewozowych. W sprawie posługiwania się przez przewoźników kilkoma dokumentami przewozowymi, które pozwalają unikać negatywnych skutków prowadzonych kontroli Rafał Weber wskazał, iż zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 61 ust. 15 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna. I podsumowuje: - Tak więc w trakcie kontroli drogowych środków transportu przewożących surowiec drzewny, nie weryfikuje się ilości drewna (jego objętości i masy) na podstawie dokumentów przewozowych, lecz ─ kieruje się dyspozycją zawartą w art. 61 ust. 15 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie pomiaru, obliczania miąższości i cechowania – dokonuje się pomiaru objętości, a następnie na jego podstawie, obliczana jest rzeczywista masa drewna. Jest to niezbędne, chociażby z uwagi na fakt, że w części przeprowadzonych kontroli drogowych kierowcy nie posiadają w ogóle dokumentów przewozowych lub w okazywanych dokumentach nie jest wskazana ilość (objętość) przewożonego surowca drzewnego. Ze względu, iż podczas kontroli drogowych zdarza się, że kierowcy okazują na przewożony ładunek dokument przewozowy z wpisaną taką objętością surowca drzewnego, którego masa, po przeliczeniu, nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnej ładowności środka transportu, a na resztę przewożonego ładunku posiadają drugi dokument przewozowy, którego nie okazują do kontroli, to podczas kontroli dokonuje się fizycznego pomiaru objętości ładunku i na tej podstawie ustalana jest rzeczywista masa, którą następnie zestawia się z dopuszczalną ładownością pojazdu lub zespołu pojazdów. Dlatego bardzo ważne jest urealnienie normatywnych gęstości drewna,

sposób, aby „zalegalizowały” one poruszanie się po drogach publicznych pojazdów z drewnem, których rzeczywista masa całkowita jest przekroczona nawet o 40% i więcej.

Podsumowanie. - Reasumując, brak jest podstaw prawnych do podjęcia działań legislacyjnych przez resort infrastruktury w zakresie wskazanym w interpelacji, ze względu na fakt, iż zmiany w rozporządzeniu w sprawie określenia gęstości drewna, należą do kompetencji ministra właściwego do spraw środowiska oraz ministra właściwego do spraw gospodarki – ocenia resort infrastruktury. Resort rozwoju sprawę uznał za „zamkniętą”, natomiast resort środowiska wniósł o przedłużenie terminu odpowiedzi.

Czyli czekami na odpowiedź resortu środowiska, natomiast resort infrastruktury dostrzega potrzebę zmian, lecz zgłoszony problem nie leży w jego kompetencjach. (jm)