Legislacja

Nowa definicja działalności gospodarczej

27 listopada 2006

Od 1 stycznia 2007 r. zmieni się definicja działalności gospodarczej, która może ograniczyć instytucję samozatrudnienia. Nowa definicja będzie niebezpieczna zarówno dla pracownika jak i zlecającego.

Agnieszka Pytlas-Skwierczyńska, adwokat reprezentujący kancelarię Magnusson: Od nowego roku nie będzie przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoba, która wykonuje pracę w miejscu i w czasie wyznaczonym przez zleceniodawcę i pod jego kierownictwem, nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz nie ponosi odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych. Jeśli wszystkie te warunki zostaną spełnione, dotychczasowi jednoosobowi przedsiębiorcy stracą prawo do rozliczania podatków i składek ZUS na zasadach obowiązujących przedsiębiorców. W efekcie tej nowelizacji, takie osoby będą traktowane jak pracownicy lub zleceniobiorcy i zobowiązane do rozliczania swoich zobowiązań podatkowych oraz z tytułu ubezpieczeń społecznych stosownie do zasad obowiązujących te grupy podatników. Co więcej, nowe przepisy okażą się również niebezpieczne dla zleceniodawców, którzy przy zmienionej prawnej kwalifikacji umowy zawartej z jednoosobowym przedsiębiorcą będą ponosić odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązków płatnika. Mając na uwadze powyższe konsekwencje prawne i finansowe, zrozumiałe są emocje, które towarzyszą nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W szczególności, że opisane powyżej kryteria, które mają posłużyć do oceny czy konkretna aktywność podatnika może zostać zakwalifikowana jako działalność gospodarcza czy też nie, są bardzo nieostre. Należy jednak zauważyć, że również aktualnie obowiązujące przepisy prawa pracy regulują kwestie związane z poprawną klasyfikacją umów bądź to jako umów o pracę bądź umów cywilnoprawnych. Z art. 22 kodeksu pracy wynika, że nazwa umowy (np. umowa zlecenia) nie ma decydującego znaczenia dla oceny, czy jest to umowa zlecenia. Zawsze należy uznać, że jest to stosunek pracy, jeżeli praca jest wykonywana w warunkach typowych dla stosunku pracy. Nie ulega wątpliwości, że nowelizacja ustawy podatkowej w brzmieniu opisanym powyżej w odróżnieniu od regulacji z zakresu prawa pracy wywoła natychmiastowy skutek w postaci zakwestionowania rozliczeń podatkowych jednoosobowych przedsiębiorców w drodze decyzji urzędów skarbowych bez konieczności odwoływania się do długotrwałych procedur sądowych w związku z postępowaniami o ustalenie istnienia stosunku pracy. Na marginesie należy zauważyć, że rozwiązania obowiązujące w polskim prawie (wynikające zarówno z obowiązujących przepisów prawa pracy jak również planowanych zmian podatkowych) są zbliżone do tych obowiązujących w innych krajach, w tym unijnych.