Legislacja

Senat uchwalił nowelizację przepisów dot. drogomierzy

15 kwietnia 2019

Senat uchwalił nowelizację przepisów dot. drogomierzy
76. posiedzenie Senatu RP, 12.4.2019 r. (fot. M. Józefaciuk/Kancelaria Senatu RP)

Senat RP uchwalił – bez poprawek - ustawę z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy – Kodeks karny. Przewidziano karę pięciu lat więzienia za „kręcenie” wskazań liczników samochodowych, ale także za zakładanie większych lub mniejszych opon (te wpływają bowiem na wskazania drogomierza).

W dniach 11 i 12 kwietnia br. odbyło się 76. posiedzenie Senatu RP IX kadencji. W porządku obrad przewidziano debatę nad ustawą z dnia 15 marca 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy – Kodeks karny. Przypomnijmy – był to rządowy projekt ustawy, do prezentowania stanowiska rządu w toku prac parlamentarnych został upoważniony minister sprawiedliwości. Celem ustawy – jak czytamy – jest wprowadzenie rozwiązań, które powinny znacząco ograniczyć proceder cofania liczników (drogomierzy) w pojazdach mechanicznych, a zwłaszcza w używanych samochodach osobowych importowanych do Polski. W ustawie przewidziano karę od 3 miesięcy do 5 lat więzienia dla osoby zmieniającej wskazanie drogomierza pojazdu mechanicznego lub ingerującej w prawidłowość jego pomiaru. Sejm uchwalił ustawę na 78. posiedzeniu w dniu 15 marca 2019 r. Marszalek Senatu 19 marca skierował ustawę do Komisji Infrastruktury oraz do Komisji Ustawodawczej. W obu przypadkach odbyły się posiedzenia, obie komisje wniosły o przyjęcie ustawy bez poprawek (odpowiednio druki senackie nr 1123B i 1123A). Główny legislator senacki w swojej opinii stwierdza: - W dotychczasowym stanie prawnym, zachowanie polegające na fałszowaniu wskazań drogomierza jest uznawane za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego (oszustwo), zagrożone karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Oszustwa dopuszcza się ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Taka kwalifikacja prawna zachowania polegającego na zmianie wskazań drogomierza, zdaniem wnioskodawców powoduje istotne trudności dowodowe dotyczące ustalenia sprawcy czynu w sytuacji, gdy samochód nie pochodzi od pierwszego właściciela. Nowelizacja ma zapobiegać zarówno oszukańczym praktykom polegającym na sprzedaży pojazdów mechanicznych z zaniżonym przebiegiem drogomierza, jak i procederowi polegającemu na oferowaniu usług zaniżania wskazań tego urządzenia. Zgodnie z art. 81a i art. 81b dodawanymi do Prawa o ruchu drogowym, wymiana drogomierza będzie dopuszczalna, gdy drogomierz nie odmierza przebiegu pojazdu w sytuacji, w której ze względu na przeznaczenie drogomierza powinien ten przebieg odmierzać lub gdy jest konieczna wymiana elementu pojazdu, z którym drogomierz jest nierozerwalnie związany. Wymiana drogomierza może nastąpić tylko na drogomierz sprawny i właściwy dla danego typu pojazdu. Właściciel lub posiadacz pojazdu, pojazdu wolnobieżnego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej lub motoroweru, także niezarejestrowanego, który dokonał wymiany drogomierza, będzie obowiązany w terminie 14 dni od dnia jego wymiany przedstawić pojazd w stacji kontroli pojazdów w celu dokonania odczytu wskazania urządzenia. Legislator zgłasza następująca uwagę: - Ustawa nie budzi zastrzeżeń legislacyjnych, należy jednak zwrócić uwagę na jeden jej aspekt, który może się okazać źródłem wątpliwości interpretacyjnych, a w praktyce utrudnić osiągnięcie celu w postaci ukrócenia procederu polegającego na sprzedaży pojazdów mechanicznych z zaniżonym przebiegiem drogomierza, oraz na oferowaniu usług zaniżania wskazań tego urządzenia. (…)Złamanie zakazu wymiany drogomierza wbrew zasadom określonym w Prawie o ruchu drogowym nie zostało zabezpieczone karą administracyjną. Składane przez posiadacza pojazdu na urzędowym formularzu oświadczenie o wymianie drogomierza, zawiera co prawda klauzulę o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, możliwa jest jednak sytuacja, w której do wymiany drogomierza dojdzie wbrew przepisom ustawy, a więc bez urzędowego oświadczenia. Art. 306a Kodeksu karnego penalizuje z kolei zachowanie polegające na zmianie wskazań drogomierza pojazdu mechanicznego oraz ingerencji w prawidłowość pomiaru drogomierza. Literalna wykładnia analizowanych przepisów może prowadzić do wniosku, że wymiana drogomierza na nowe urządzenie nie jest objęta dyspozycją art. 306a, ponieważ nie jest zmianą wskazań drogomierza ani ingerencją w prawidłowość jego pomiaru. W takiej sytuacji wymiana licznika przebiegu pojazdu będzie mogła być kwalifikowana jedynie jako wykroczenie z art. 97 Kodeksu wykroczeń, zagrożone karą grzywny do 3000 złotych albo karą nagany. Należy pamiętać, że przepis karny powinien się charakteryzować szczególną precyzją i nie można go interpretować rozszerzająco.

Senat RP ustawę uchwalił. Prezydent RP ma 21 dni na złożenie podpisu pod ustawą. Na ustawę czekają przede wszystkim sprzedający pojazdy używane. Szacowano, iż ok. 85% pojazdów używanych oferowanych na rynku ma przekręcony licznik. (jm)