Legislacja

„Pochopnie” stawiane znaki drogowe ostrzegające przed zwierzętami

22 lutego 2019

„Pochopnie” stawiane znaki drogowe ostrzegające przed zwierzętami
Marek Chodkiewicz, podsekretarz stanu w ministerstwie infrastruktury (fot. Jolanta Michasiewicz)

W imieniu resortu infrastruktury, Marek Chodkiewicz zajmuje stanowisko w powracającej sprawie odpowiedzialności zarządcy drogi w zakresie umieszczania odpowiednich znaków drogowych dotyczących ostrzeżenia przed występowaniem dzikich zwierząt oraz odwołania tychże znaków.

Zarządcy dróg. Minister po pierwsze przypomina, iż na mocy art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, z późn. zm.) zarządcami dróg są dla dróg: krajowych – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wojewódzkich – zarząd województwa, powiatowych – zarząd powiatu, gminnych – wójt/burmistrz/prezydent miasta. Należy jednak zauważyć, że w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta.

Właściwości zarządcy. Po drugie – także przypomina, iż do właściwości zarządcy drogi należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Zgodnie z art. 20 ww. ustawy do zarządcy drogi należy m.in. utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Przez utrzymanie drogi należy rozumieć wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej.

Znaki informacyjne. - Zgodnie z załącznikiem „Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych pionowych i warunki ich umieszczania na drogach" do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2003 r. poz. 2181 z późn. zm.) znaki ostrzegawcze stosuje się w celu uprzedzenia o takich miejscach na drodze, w których kierujący powinni zachować szczególną ostrożność ze względu na występujące lub mogące występować w tych miejscach niebezpieczeństwo. Znaki ostrzegawcze stosuje się nie tylko w miejscach, gdzie występuje niebezpieczeństwo stale, np. zakręt, zwężenie jezdni, stromy zjazd, ale również tam, gdzie występuje ono okresowo zależnie od okoliczności, pory dnia, roku itp. (przed skrzyżowaniami lub miejscami pojawiania się dzieci albo zwierząt na drodze). Analizując potrzebę zastosowania znaków ostrzegawczych, należy też przewidywać, jakie miejsca mogą być niebezpieczne w wyniku zmieniających się warunków na drodze – czytamy w liście ministra.

Znak A-18b. Zbliżamy się do meritum zagadnienia i tu M. Chodkiewicz wyjaśnia: - Znak A-18b „zwierzęta dzikie” stosuje się do oznaczania miejsc, w których zwierzęta dziko żyjące często przekraczają drogę, np. przy wjeździe do lasu o dużej ilości zwierzyny lub w miejscu przecięcia przez drogę dojścia do wodopoju. Miejsca takie można ustalić m.in. na podstawie informacji służby leśnej o szlakach wędrówek dzikich zwierząt.

Ewentualne odszkodowanie. Cytujemy: - Dochodzenie ewentualnych roszczeń o wypłatę odszkodowania za poniesione straty wynikłe na skutek wypadku komunikacyjnego z udziałem dzikiego zwierzęcia ma charakter cywilno-prawny. W świetle art. 2 § 1 w związku z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, z poźn. zm.), do rozpoznawania spraw ze stosunków z zakresu prawa cywilnego (spraw cywilnych) powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 6 ustawy – Kodeks cywilny ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że osoba występująca z roszczeniem jest zobowiązana wykazać zasadność zgłoszonych żądań. Zatem to do powoda należy wybór podstawy prawnej dochodzonego roszczenia oraz jej uzasadnienie. Zaś rolą niezawisłego sądu powszechnego jest ocena czy roszczenie wywiedzione z tej podstawy jest zasadne.

Dygresja zawierająca statystyki: W okresie od 1 stycznia do 12 listopada 2018 r. na polskich drogach w wypadkach drogowych z udziałem dzikich zwierząt życie straciło 12, poważne obrażenia odniosło 187 osób. Dla porównania w całym 2017 r. w takich samych wypadkach – odnotowano 10 ofiar, 229 odniosło ciężkie rany. Czyli - jak informują policyjne statystyki - odnotowujemy wzrost ofiar śmiertelnych. Jak informował podinsp. Radosław Kobryś z KGP w 2017 r. doszło do 24 604 takich kolizji, 195 wypadków. Tych ostatnich w 2018 r. odnotowano już 161. Policjanci podkreślają, iż wielu wypadków kierowcy mogli uniknąć, gdyby zwracali uwagę właśnie na znaki drogowe.

I uwaga dodatkowa. - Na marginesie pragnę zauważyć, iż przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 z późn. zm.) pozostają we właściwości Ministerstwa Sprawiedliwości, a więc to on może dokonywać jej zmian oraz interpretacji – zakończył minister Marek Chodkiewicz.

Posłanka Ewa Kołodziej sugerowała, iż należy się zastanowić, czy zarządca drogi powinien w niektórych sytuacjach odpowiadać na podstawie art. 415 Kodeksu cywilnego, który nakłada obowiązek naprawienia szkody na tego, kto wyrządza ją z własnej winy. Dotyczyłoby to zwłaszcza sytuacji, w których zarządca drogi pochopnie umieszcza znaki drogowe, nie uwzględniając, bagatelizując lub nie aktualizując przy tym informacji o występowaniu na danym obszarze dzikiej zwierzyny, jej aktualnych siedlisk, szlaków, wielkości populacji czy liczby zdarzeń drogowych z udziałem dzikich zwierząt na danym obszarze, a w konsekwencji realnie przyczynia się do występowania zagrożenia w ruchu drogowym. Czyli to raczej minister sprawiedliwości powinien tutaj zabrać głos? (jm)

Widząc znak A-18b kierowca powinien zachować ostrożność, zwolnić bowiem szybka jazda zawęża pole widzenia i zmniejsza czas na reakcję. (fot. Jolanta Michasiewicz)