Legislacja

Zwiększenie bezpieczeństwa poprzez infrastrukturę dla pieszych

18 grudnia 2019

Zwiększenie bezpieczeństwa poprzez infrastrukturę dla pieszych
(fot. Jolanta Michasiewicz)

Do Ministerstwa Infrastruktury trafiły rekomendacje i pytania w sprawie rezygnacji z krawężników i korytek ściekowych na przejściach dla pieszych, które mimo obowiązywania przepisów kierunkowych przez wielu urzędników nie są stosowane. Urzędnicy twierdzą, że rezygnacja nie jest możliwa i że zawsze ich tak uczono, że krawężnik musi być, a jedynie może zostać obniżony. Stanowiska są niejednoznaczne, a ta niejednoznaczność miałaby wynikać z braku jednoznaczności i interpretacji przepisów ogólnokrajowych. Minister Rafał Weber poinformował, że w resorcie infrastruktury trwają prace nad stworzeniem zupełnie nowej struktury wymagań technicznych w drogownictwie.

Uzasadnienie. W ostatnich dniach Sejmu minionej kadencji do ministra infrastruktury została zaadresowana interpelacja w sprawie rezygnacji z krawężników i korytek ściekowych na przejściach dla pieszych. Autor wystąpienia opisywał: - Od kilku – kilkunastu lat w wielu polskich miastach obowiązują standardy rowerowe, które zakładają m. in. brak krawężników na przejazdach rowerowych lub zastosowanie krawężnika h=0, czyli na poziomie jezdni. W ostatnim czasie o opracowanie i stosowanie analogicznych standardów apelują środowiska piesze. W kilku miastach standardy piesze już powstały, lub została uchwalona ich namiastka w postaci uchwał kierunkowych rady miasta. Sytuacja ta dotyczy m.in. Krakowa i Zielonej Góry, gdzie tamtejsi radni przyjęli uchwały określające wytyczne dla budowy infrastruktury pieszej w taki sposób, by była ona dostępna dla wszystkich kategorii pieszych, w tym osób o szczególnych potrzebach w zakresie równej nawierzchni i braku uskoków. Dotyczy to zwłaszcza pieszych z wózkami dziecięcymi lub na wózkach inwalidzkich, przemieszczających się przy pomocy balkonika dla osób starszych, a także użytkowników urządzeń sportowych (UTO napędzane siłą mięśni). Przywołana została także opinia krakowskich ekspertów z zakresu infrastruktury transportowej, którzy zwracają uwagę na fakt, iż polscy projektanci nadmiernie i niepotrzebnie projektują ścieki przykrawężnikowe, co znacznie podraża koszty inwestycji, a nie przynosi efektu. Zwracają uwagę na fakt, że korytek ściekowych nie stosuje się lub stosuje rzadko w Austrii, Francji i innych krajach Europy Zachodniej. Ich zdaniem jest to niepotrzebny, kosztowny fetysz, wynikający z przyzwyczajenia a nie racjonalnych argumentów.

Proponowane rozwiązania. Składający interpelację poseł rekomendował: - Wśród rekomendacji zapisanych w krakowskiej i zielonogórskiej uchwale znajdujemy zapis, iż w przypadku nowych i remontowanych chodników należy stosować krawężniki na poziomie h=0 lub całkowicie zrezygnować z krawężników oraz korytek ściekowych. Zgodnie z intencjami uchwałodawcy, pieszy podczas przekraczania jezdni na przejściu nie powinien natrafiać na bariery architektoniczne. Dotyczy to zwłaszcza osób na wózkach, dla których nawet dwucentymetrowy krawężnik jest kłopotliwą barierą. Uciążliwe są również wspomniane już ścieki odwadniające, zwłaszcza wykonane z nierównej granitowej kostki. Należy nadmienić, że w wielu krajach Europy Zachodniej (np. Austria, Francja) nie stosuje się ścieków przykrawężnikowych lub stosuje się je rzadko, a odwodnienie jest uzyskane dzięki odpowiedniemu wyprofilowaniu jezdni.

Stanowisko resortu infrastruktury. Resort infrastruktury przywołał obowiązujące regulacje w przedmiotowej sprawie a tu: rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z roku 2016 poz. 124, z późn. zm.). Wyjaśniał stan obowiązujący: - Zgodnie z § 127 ust. 10 tego rozporządzenia przejście dla pieszych w obrębie wyspy albo pasa dzielącego powinno być w poziomie jezdni. Dopuszcza się wykonanie rampy na szerokości przejścia o pochyleniu nie większym niż 15%. Wyniesienie krawężnika wyspy albo pasa dzielącego na przejściu dla pieszych nie powinno być większe niż 2 cm. Z kolei przepis § 127 ust. 11 stanowi, że w obrębie przejścia dla pieszych, na połączeniu chodnika z jezdnią, należy wykonać rampę o szerokości nie mniejszej niż 0,9 m i pochyleniu nie większym niż 15%. Natomiast według przepisu § 103 ust. 1 urządzenie ściekowe, zwane dalej „ściekiem”, stosuje się w przypadku, gdy woda powierzchniowa spowodowałaby uszkodzenie elementów korpusu drogi, oraz na obszarze, z którego odprowadzenie wody powierzchniowej bezpośrednio do ziemi lub do odbiornika wody nie jest możliwe lub nie jest dopuszczalne. Zgodnie z przepisem § 103 ust. 8 pkt 1 miejsca odprowadzenia wody na terenie zabudowy powinny być umieszczane w szczególności przed skrzyżowaniem lub przejściem dla pieszych od strony napływu wody – wyjaśnia Rafał Weber. Minister konkluduje: - Mając na uwadze powyższe należy zwrócić uwagę, że obowiązujące przepisy techniczno-budowlane nie ograniczają możliwości wykonywania przejść dla pieszych z krawężnikami, których górne powierzchnie zlicowane są z nawierzchniami chodnika i jezdni. Dopuszczalne maksymalne wartości wyniesienia krawężnika nie powinny stanowić normy projektowania, a jedynie wskazywać maksymalne możliwe odchylenia, akceptowalne z punktu widzenia projektowania dróg publicznych, których przekroczenie uniemożliwi bezpieczne korzystanie z dróg uczestnikom ruchu.

Zmiany prawa. Ponadto R. Weber informuje, że w resorcie trwają prace nad stworzeniem zupełnie nowej struktury wymagań technicznych w drogownictwie, te mają tez zastąpić przywołane rozporządzenie. Jeszcze 11 kwietnia 2018 r. podpisana została umowa na wykonanie opracowania pt. „Analiza jakości technicznej projektów drogowych współfinansowanych z funduszy Unii Europejskiej wraz z rekomendacjami optymalizacji i szczegółowymi warunkami technicznymi projektowania, realizacji, eksploatacji i utrzymania dróg publicznych.” - Podsumowując, działania resortu infrastruktury zmierzają do kompleksowego uregulowania kwestii projektowania, wykonywania, eksploatacji i utrzymania nawierzchni przeznaczonych do ruchu pieszych, m. in. poprzez określenie jednolitych standardów i wymagań na terenie całego kraju, maksymalnie dostosowanych do potrzeb ich użytkowników – czytamy w odpowiedzi na interpelację.

Jak ważne jest, aby infrastruktura była powszechnie dostępna i przyjazna dla jak największej grupy użytkowników wiemy. Równie istotna jest też dla bezpieczeństwa, w tym pieszych. - Zapewnienie bezpieczeństwa uczestnikom ruchu to priorytet przy projektowaniu obiektów budowlanych. Jedną z przesłanek zwiększających bezpieczeństwo uczestnikom ruchu jest sprawne odwodnienie drogi. Wybór docelowego i skutecznego odwodnienia drogi należy do uprawnionego projektanta – informował.

Ciekawi jesteśmy postępu prac nad powyższymi uregulowaniami. (jm)